TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VÀ HỌC VIỆN TÒA ÁN ĐỒNG TỔ CHỨC HỘI THẢO VỀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG TƯ DUY TRONG THỜI ĐẠI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

Ngày 03/11/2026, tại Hà Nội, Trường Đại học Luật Hà Nội đã phối hợp cùng Học viện Tòa án tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp trường với chủ đề “Phát triển kỹ năng tư duy trong đào tạo luật thời đại trí tuệ nhân tạo (AI)”. Sự kiện là diễn đàn học thuật quan trọng, đặt ra những vấn đề cốt lõi về việc thay đổi phương pháp giáo dục pháp luật trước sự bùng nổ của công nghệ số.

Toàn cảnh Hội thảo

Hội thảo diễn ra dưới sự đồng chủ trì của PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Thẩm phán Tòa án nhân dân, Giám đốc Học viện Tòa án và TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội. Sự kiện quy tụ sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý uy tín đến từ hai cơ sở đào tạo và các doanh nghiệp công nghệ pháp lý:

• Về phía Trường Đại học Luật Hà Nội: TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng; GS.TS. Vũ Công Giao – Giảng viên cao cấp; TS. Đậu Công Hiệp – Phó Giám đốc Trung tâm Thực hành pháp luật; TS. Đào Phương Thanh – Phó Trưởng phòng Phòng Khoa học và Công nghệ; TS. Nguyễn Kim Chi - Phó Trưởng khoa Khoa Pháp luật hình sự.

• Về phía Học viện Tòa án và các đơn vị phối hợp: PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc Học viện Tòa án; TS. Nguyễn Thị Minh – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Khoa học, thông tin và thư viện; NCS.ThS. Nguyễn Ngọc Ánh – Phó Trưởng phòng Phòng Khoa học, thông tin và thư viện; ThS.LS. Dương Bảo Trung – Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Lexengine; ThS. Trần Văn Trí – Giám đốc Công ty cổ phần truyền thông LuatVietnam.

TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng và PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc Học viện Tòa án đồng chủ trì Hội thảo

Phát biểu khai mạc và định hướng Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh đã mang đến một góc nhìn lý luận sâu sắc về sự biến đổi của nghề luật. Ông nhấn mạnh, sự xuất hiện của AI tạo sinh đang làm thay đổi đáng kể phương thức thực hiện các hoạt động pháp lý, chuyển dịch yêu cầu đối với nhân lực từ năng lực tìm kiếm, xử lý thông tin sang năng lực định hướng, kiểm soát và đánh giá thông tin.

PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc Học viện Tòa án phát biểu khai mạc Hội thảo

PGS.TS. Nguyễn Đức Hạnh khẳng định, AI không làm mất đi vai trò của tư duy pháp lý mà ngược lại, khiến yêu cầu về tư duy này trở nên cao hơn. Ông chỉ rõ những rủi ro khi người học "outsourcing" (chuyển giao) quá trình suy nghĩ cho công nghệ, nhấn mạnh rằng kết quả do AI tạo ra chỉ là một đề xuất cần được kiểm chứng (proposition), hoàn toàn không phải nguồn có giá trị pháp lý tự thân. Người hành nghề luật tuyệt đối không thể chuyển giao trách nhiệm pháp lý của mình cho công cụ công nghệ.

Từ đó, Giám đốc Học viện Tòa án định hướng mục tiêu của đào tạo luật trong thời đại mới không phải là cạnh tranh với AI về tốc độ xử lý thông tin, mà cần tập trung phát triển các năng lực cốt lõi mà máy móc không thể chịu trách nhiệm thay: xác định đúng vấn đề, đặt câu hỏi, lựa chọn căn cứ, kiểm chứng thông tin, lập luận phản biện và đưa ra quyết định có thể biện minh được.

Tiếp nối tinh thần đó, trong bài phát biểu chào mừng, TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội đặt ra một bài toán mang tính thực tiễn cao đối với công tác giảng dạy: Khi một sinh viên nộp bài phân tích pháp lý có cấu trúc chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy và viện dẫn đầy đủ nhờ AI, nhà trường dựa vào đâu để biết người học đã thực sự tư duy?.

TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội phát biểu chào mừng Hội thảo

Để giải quyết thách thức này, TS. Hoàng Xuân Châu đề xuất 3 vấn đề trọng tâm cần thực hiện:

• Xác định rõ năng lực đầu ra: Chuẩn đầu ra không chỉ dừng ở những từ ngữ chung chung như "có tư duy phản biện", mà phải được thể hiện bằng việc làm cụ thể: phát hiện một tiền đề sai, nhận ra dữ kiện thiếu, và giải thích được lý do bác bỏ một lựa chọn pháp lý.

• Thay đổi bằng chứng đánh giá tư duy: Không thể chỉ chấm điểm sản phẩm cuối cùng. Giảng viên cần đánh giá cả quá trình người học đi đến kết luận, quan sát năng lực kiểm chứng và xét đoán thông qua việc yêu cầu sinh viên chỉ ra điểm đúng, sai hoặc thiếu thông tin từ một bản tư vấn do AI tạo ra.

• Làm rõ trách nhiệm các bên: Cần có quy tắc sử dụng AI minh bạch; trong đó người học phải giải thích và chịu trách nhiệm cao nhất về sản phẩm mình nộp, còn cơ sở đào tạo phải đầu tư nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên để đáp ứng phương pháp đánh giá mới.

​​​​​​​Các đại biểu tham dự Hội nghị 

Chương trình Hội thảo được thiết kế chuyên sâu với hai phiên làm việc chính:

• Trong phiên thứ nhất, các tham luận tập trung vào những vấn đề nền tảng và định hướng đổi mới đào tạo luật. Tham luận “Xây dựng khung năng lực tư duy của người học luật Việt Nam trong thời đại trí tuệ nhân tạo” của TS. Hoàng Xuân Châu đặt ra hướng nghiên cứu về việc xác định các năng lực tư duy cần thiết của người học luật. Cùng với đó, các tham luận của các tác giả thuộc Học viện Tòa án đề cập những yêu cầu mới đối với đào tạo nguồn nhân lực pháp luật và kinh nghiệm quốc tế về đổi mới đào tạo luật, phát triển kỹ năng tư duy trong thời đại AI.

​​​​​​​TS. Nguyễn Thị Minh – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Khoa học, thông tin và thư viện, Học viện Toà án phát biểu tham luận

TS. Nguyễn Hữu Hoàng, Giảng viên Phòng Khoa học, thông tin và thư viện, Học viện Toà án phát biểu tham luận

•  

  Phiên thứ hai tập trung vào ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thực tiễn hành nghề, nghiên cứu, giảng dạy và học tập pháp luật. Các tham luận của đại diện Lexengine, LuatVietnam và các tác giả thuộc Học viện Tòa án góp phần kết nối góc nhìn từ cơ sở đào tạo với thực tiễn phát triển, sử dụng công nghệ pháp lý. Trong đó, yêu cầu phát triển tư duy pháp lý độc lập và năng lực kiểm chứng thông tin là một nội dung được chú trọng.

​​​​​​​LS. Dương Bảo Trung - Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Lexengine phát biểu tham luận

GS.TS. Vũ Công Giao - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Hà Nội phát biểu thảo luận

Kỷ yếu Hội thảo còn tập hợp các nghiên cứu về tương tác, cộng tác giữa con người và AI; tư duy phản biện; kỹ năng nghiên cứu, phân tích, lập luận; giải quyết vấn đề và ra quyết định pháp lý. Những nội dung này gắn trực tiếp với yêu cầu tổ chức hoạt động học tập để sinh viên chủ động nghiên cứu, đánh giá các phương án và bảo vệ quan điểm bằng căn cứ phù hợp.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá cũng là một hướng nghiên cứu đáng chú ý của Hội thảo. Trong môi trường có AI, việc đánh giá cần quan tâm đến cả quá trình thực hiện nhiệm vụ, khả năng giải thích, bảo vệ kết quả và vận dụng kiến thức của người học. Đồng thời, các yêu cầu về kiểm chứng nguồn, minh bạch trong sử dụng công cụ và bảo đảm liêm chính học thuật cần được cụ thể hóa trong hoạt động đào tạo.

Những ý kiến trao đổi thẳng thắn và các tham luận chất lượng trong Kỷ yếu hội thảo khoa học không chỉ mang lại giá trị lý luận sâu sắc mà còn đóng góp giải pháp thực tiễn quan trọng. Kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở để Trường Đại học Luật Hà Nội và Học viện Tòa án tiếp tục điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá, hướng tới mục tiêu đào tạo nên thế hệ người làm luật có khả năng làm chủ công nghệ và giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp.