TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI TỔ CHỨC HỘI THẢO TRỌNG ĐIỂM VỀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Ngày 22/5/2026, Trường Đại học Luật Hà Nội đã phối hợp cùng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý tổ chức Hội thảo khoa học trọng điểm với chủ đề: “Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự và tố tụng hình sự trong kỷ nguyên mới”. Đây là sự kiện quan trọng nằm trong khuôn khổ "Diễn đàn Luật học và Phát triển năm 2026".

Hội thảo được tổ chức nhằm huy động tri thức luật học và tri thức liên ngành để nghiên cứu, đóng góp đầu vào cho việc xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” do Bộ Tư pháp chủ trì, với tầm nhìn đến năm 2045. Sự kiện này bám sát định hướng của Nghị quyết số 27-NQ/TW về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đặc biệt, hội thảo còn quán triệt tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị khi đặt công tác xây dựng, thi hành pháp luật là "đột phá của đột phá", coi thể chế là nền tảng, động lực phát triển đất nước.

Ảnh toàn cảnh Hội thảo

Tham dự và chủ trì hội thảo có TS. Hoàng Xuân Châu - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội và TS. Nguyễn Văn Cương - Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp). Cùng nhiều giáo sư, tiến sĩ đầu ngành như GS.TS Hoàng Thế Liên - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp, GS.TS. Võ Khánh Vinh - Nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Luật học, GS.TS Hoàng Thị Kim Quế - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, GS.TS. Nguyễn Minh Đoan - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Luật Hà Nội, GS.TS Thái Vĩnh Thắng - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Luật Hà Nội và các chuyên gia khác.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Hoàng Xuân Châu – Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhận định đất nước đang sống trong một giai đoạn chuyển động nhanh chưa từng có, nơi hội nhập sâu rộng về kinh tế, chính trị, an ninh gắn chặt với những bước tiến vũ bão của khoa học – công nghệ. Kỷ nguyên số một mặt mở ra những không gian phát triển mới, mặt khác lại làm nảy sinh các dạng tội phạm phi truyền thống tinh vi, công nghệ cao và rất khó kiểm soát.

TS. Hoàng Xuân Châu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội phát biểu khai mạc

Trước bối cảnh đó, Phó Hiệu trưởng khẳng định hệ thống pháp luật hình sự và tố tụng hình sự nước nhà phải gánh vác và thực hiện xuất sắc "sứ mệnh kép": Vừa là công cụ cưỡng chế hiệu quả để đấu tranh với tham nhũng, tội phạm có tổ chức, tội phạm sử dụng công nghệ cao; vừa là cơ chế vững chắc để bảo vệ quyền con người, bảo đảm môi trường pháp lý an toàn cho đổi mới sáng tạo và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

TS. Hoàng Xuân Châu nhấn mạnh, để đáp ứng trọn vẹn sứ mệnh này, công tác lập pháp và tư pháp không thể chỉ dừng lại ở những điều chỉnh mang tính kỹ thuật điều luật đơn thuần mà phải giải quyết những bài toán căn cơ mang tính thời đại. Điển hình như việc thiết lập các chuẩn mực pháp lý rõ ràng về tính xác thực và khả năng phản bác trước tòa đối với các chứng cứ điện tử được tạo ra hoặc xử lý bởi các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI).

Đặt trọn tâm huyết vào việc định hình diện mạo công lý trong kỷ nguyên số, Phó Hiệu trưởng Hoàng Xuân Châu đã đặt ra 3 mục tiêu lớn mang tính kim chỉ nam cho các phiên làm việc của Hội thảo:

1. Làm sáng tỏ các khái niệm phức tạp và xu hướng lập pháp mới bằng ngôn ngữ khoa học mang tính tiếp cận cao, dễ hiểu đối với đại chúng.

2. Kiến nghị được những định hướng cải cách cụ thể, đột phá về chính sách, pháp luật hình sự, tố tụng hình sự và hợp tác quốc tế từ những tranh luận đa chiều, thực chứng của các chuyên gia.

3. Truyền cảm hứng học thuật, khơi dậy tinh thần đặt câu hỏi, tư duy phản biện và dấn thân vì công lý cho các thế hệ học viên, sinh viên – những người sẽ trực tiếp định hình nền tư pháp nước nhà trong tương lai.

Hội thảo đã nghe các chuyên gia trình bày và thảo luận sôi nổi qua hai phiên làm việc trọng tâm, giải quyết cả góc độ tư duy chính sách lẫn thực tiễn công nghệ:

• Phiên I - Hoàn thiện pháp luật hình sự: Tập trung vào việc đổi mới căn bản tư duy lập pháp và hoàn thiện chế tài. Các chuyên gia (GS.TS. Võ Khánh Vinh, Đ.c Nguyễn Biên Thùy) nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ sửa đổi điều khoản đơn lẻ sang xây dựng chính sách hình sự tổng thể, khoa học; đồng thời rà soát quy định về hình phạt để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, bảo đảm sự cân bằng giữa răn đe và nhân văn.

• Phiên II - Hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự trong kỷ nguyên mới: Đi sâu giải quyết các thách thức thời đại trước làn sóng chuyển đổi số. Các tham luận (TS. Mai Thanh Hiếu, PGS.TS. Đỗ Thị Phượng, TS. Trần Thị Liên và Bộ môn Luật Tố tụng hình sự) đã thẳng thắn mổ xẻ và đề xuất giải pháp bảo đảm quyền con người trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI); hoàn thiện cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân trong tố tụng; và vạch ra lộ trình xây dựng mô hình tố tụng hình sự điện tử cùng chứng cứ số tại Việt Nam.

GS.TS. Võ Khánh Vinh - Nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Luật học trình bày tham luận tại hội thảo

Đồng chí Nguyễn Biên Thùy - Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao trình bày tham luận tại hội thảo

GS.TS. Hoàng Thế Liên - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp phát biểu thảo luận tại hội thảo

Hội thảo đã diễn ra với nhiều phiên tham luận chuyên sâu, ghi nhận các báo cáo nổi bật như "Khung tư duy về chính sách hoàn thiện Bộ luật hình sự hiện hành" hay "Những định hướng sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2015" nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm trong điều kiện phát triển mới.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Việc tổ chức thành công hội thảo một lần nữa khẳng định năng lực nghiên cứu và tiềm lực khoa học của Trường Đại học Luật Hà Nội, góp phần lan tỏa tri thức và cung cấp luận cứ khoa học vững chắc cho chiến lược xây dựng pháp luật quốc gia trong kỷ nguyên mới.